Od momentu wprowadzenia na rynek w 2009 roku Biodentine™ wykazuje konsekwentnie wysoką skuteczność jako materiał odtwórczy i endodontyczny. Dzięki potwierdzonej bioaktywności, biokompatybilności, wysokiej wytrzymałości mechanicznej oraz stabilności wymiarowej¹, ten ultraczysty cement na bazie krzemianu trójwapniowego pomógł niezliczonym lekarzom w zapewnianiu pacjentom długotrwałego zdrowia jamy ustnej. Jak pokazuje również doświadczenie dr Kreeny Patel, Biodentine™ oferuje także wiele praktycznych korzyści klinicznych dla samego lekarza.
Dr Patel, specjalistka endodoncji, stosuje Biodentine™ od ponad dekady – głównie do przykrycia miazgi, pulpotomii oraz zaopatrzenia perforacji. Początkowo aplikowała Biodentine™ w cienkiej warstwie pod cement glasjonomerowy (GIC), jednak trzy lata temu przeszła na technikę Bio-Bulk Fill z użyciem Biodentine™. Metoda ta polega na wypełnieniu ubytku w jednym etapie masywną warstwą Biodentine™, a następnie wykonaniu ostatecznej odbudowy kompozytowej.
W niniejszym artykule dr Patel wyjaśnia, w jaki sposób Biodentine™ pomaga przezwyciężyć ograniczenia tradycyjnych materiałów odtwórczych oraz jakie praktyczne korzyści niesie ze sobą procedura Bio-Bulk Fill z Biodentine™ w leczeniu głębokich ubytków.
Korzyść nr 1: Mniejsza liczba etapów klinicznych
Stosując Biodentine™ pod GIC, dr Patel wspomina, że procedury były bardziej czasochłonne i obejmowały więcej etapów klinicznych. Obecnie podkreśla:
„Niemal zawsze stosuję Biodentine™ w procedurze jednoetapowej. Nie ma potrzeby nakładania wielu warstw ani cienkich inkrementów – mogę po prostu wypełnić ząb jednym materiałem i bezpośrednio nałożyć kompozyt na Biodentine™. Usprawnia to proces, zmniejsza ryzyko błędów i pozwala zaoszczędzić cenny czas kliniczny.”
Korzyść nr 2: Oferuje właściwości mechaniczne zbliżone do naturalnej zębiny
Kolejną zaletą techniki Bio-Bulk Fill z użyciem Biodentine™ jest możliwość aplikacji materiału w grubej warstwie na zębinę lub odsłoniętą miazgę, co jest możliwe dzięki jego właściwościom mechanicznym zbliżonym do zębiny¹.
„Preferuję technikę Bio-Bulk Fill, ponieważ pozwala mi ona umieścić grubą warstwę materiału w ubytku. Minimalizuje to ryzyko naruszenia warstwy materiału znajdującej się najbliżej miazgi podczas wykonywania odbudowy koronowej z kompozytu oraz umożliwia zakończenie leczenia podczas jednej wizyty – z pełnym poczuciem bezpieczeństwa.”
Biodentine™ doskonale nadaje się do takiego zastosowania, ponieważ wykazuje bardzo podobne właściwości mechaniczne do naturalnej zębiny. Po 24 godzinach jego wytrzymałość na ściskanie stopniowo wzrasta, osiągając po 28 dniach wartość porównywalną z naturalną zębiną²˒³. Dla porównania, wytrzymałość na ściskanie cementu glasjonomerowego przez cały ten okres pozostaje niższa niż Biodentine™, a po siedmiu dniach zaczyna się nawet obniżać².
Korzyść nr 3: Łatwość użycia
Dr Patel zauważa, że podczas stosowania Biodentine™ w technice Bio-Bulk Fill jego konsystencja sprawia, że mieszanie, aplikacja i modelowanie są znacznie szybsze i łatwiejsze niż w przypadku materiałów takich jak mineralny agregat trójtlenkowy (MTA), którego czas wiązania może przekraczać 4 godziny⁴. Czas pracy umożliwia komfortowe kształtowanie materiału, a optymalna płynność i adaptacja zapewniają szczelne, jednorodne przyleganie do ścian ubytku, gwarantując długotrwałą szczelność i doskonałą ochronę przed mikroprzeciekiem⁵˒⁶.
Obsługa i aplikacja Biodentine™ stały się jeszcze prostsze wraz z wprowadzeniem systemu nowej generacji Biodentine™ XP. Dostarczany w postaci gotowego do użycia kartridża, Biodentine™ XP jest aplikowany bezpośrednio do ubytku za pomocą pistoletu z elastyczną końcówką. Oferuje wszystkie korzyści kliniczne Biodentine™, przy jeszcze większej efektywności w codziennej praktyce – zarówno w procedurach jedno-, jak i dwuetapowych z wykorzystaniem techniki Bio-Bulk Fill.
Praktyczne wskazówki dr Patel dotyczące stosowania Biodentine™ w technice Bio-Bulk Fill
Wskazówka nr 1: Zarządzaj oczekiwaniami dotyczącymi czasu wiązania
Choć 12 minut to krótki czas wiązania z perspektywy klinicznej, dr Patel zauważa, że dla pacjenta – zwłaszcza młodego lub lękowego – może to być odczuwane jako długie oczekiwanie w fotelu.
Aby zapewnić płynny przebieg procedury, dr Patel podkreśla znaczenie odpowiedniego zaplanowania wizyty i zarezerwowania wystarczającej ilości czasu na wiązanie materiału. Jak mówi:
„Zawsze planuję co najmniej 15 minut wizyty na wiązanie Biodentine™. Jeśli nie zaplanuje się tego wcześniej ani nie przygotuje pacjenta na oczekiwanie, łatwo poczuć presję czasu na tym kluczowym etapie.”
Drugim elementem jest aktywne zarządzanie oczekiwaniami pacjenta. Dr Patel omawia czas wiązania jeszcze przed wizytą i zachęca pacjentów do zabrania słuchawek lub książki. Po ustawieniu słyszalnego alarmu mówi pacjentowi:
„Słuchaj, ustawiłam minutnik na 12 minut. Nie pozwól mi dotknąć zęba, dopóki nie zadzwoni – bo nie powinnam, ale zawsze mam na to ochotę!”
Jak podkreśla, daje to pacjentowi poczucie zaangażowania i kontroli oraz sprawia, że czuje się częścią procesu.
Podczas oczekiwania dr Patel zawsze ustawia pacjenta w pozycji siedzącej. Podczas oczekiwania dr Patel zawsze ustawia pacjenta w pozycji siedzącej. Gdy pacjent jest wygodnie ułożony i czymś zajęty, ona oraz jej zespół mogą w tym czasie zająć się dokumentacją kliniczną, porządkowaniem gabinetu i przygotowaniem kolejnych etapów pracy.
Wskazówka nr 2: Odbuduj brakujące ściany
Brak ściany ubytku stanowi istotne wyzwanie techniczne przy stosowaniu Biodentine™ w technice jednoetapowej. Dr Patel zaleca odbudowę brakujących ścian kompozytem przed aplikacją Biodentine™: Jak mówi:
„Z mojego doświadczenia wynika, że aplikacja Biodentine™ jest najłatwiejsza, gdy dysponujemy czterema ścianami ubytku. Jeśli brakuje ściany mezjalnej lub dystalnej, najlepszym rozwiązaniem jest jej wcześniejsza odbudowa kompozytem. Próba wykonania tego później często prowadzi do naruszenia Biodentine™. Po osiągnięciu końcowego związania siła adhezji Biodentine™ jest bardzo dobra, jednak w fazie początkowej materiał jest kruchy i podatny na przemieszczenie. Odbudowując ściany wcześniej, uzyskujemy prosty ubytek czterościenny, łatwy do wypełnienia, i możemy precyzyjnie umieścić grubą, dobrze ograniczoną warstwę dokładnie tam, gdzie jest potrzebna.”
Wskazówka nr 3: Połącz techniki selektywnego trawienia z systemem self-etch
Choć Biodentine™ po pełnym związaniu wykazuje dobrą odporność na działanie kwasów, osiągnięcie jego ostatecznej twardości zajmuje około jednego miesiąca²˒³. Podczas wykonywania odbudowy w jednej wizycie, wysoka kwasowość systemów typu total-etch może zaburzać proces twardnienia materiału i osłabiać wytrzymałość odbudowy⁷.
Dr Patel unika tego ryzyka, stosując trawienie szkliwa i zębiny oraz system wiążący typu self-etch bezpośrednio na Biodentine™. Badania potwierdzają zasadność takiego podejścia, wykazując, że siła wiązania systemów self-etch jest porównywalna z cementami glasjonomerowymi⁸.
Wskazówka nr 4: Aplikuj grubą warstwę kompozytu
Zgodnie z założeniami techniki Bio-Bulk Fill, dr Patel zaleca zakończenie jednoetapowych odbudów poprzez nałożenie grubej warstwy kompozytu o grubości 3–4 mm: Jak mówi:
„Nakładam grubą warstwę kompozytu koronowo, aby zmaksymalizować powierzchnię wiązania i uzyskać długoterminową szczelność – co ma szczególne znaczenie w technice jednoetapowej. Czyste ściany koronowe są kluczowe dla niezawodnej adhezji, a ich przygotowanie jest znacznie łatwiejsze, gdy zewnętrzne ściany zostały wcześniej odbudowane kompozytem, bez naruszania Biodentine™.”
„Znacznie ułatwiło to moją codzienną pracę”
Od momentu przejścia na Biodentine™ w technice Bio-Bulk Fill, dr Patel zauważa wyraźny wzrost zarówno efektywności klinicznej, jak i swojego zaufania do tego materiału. Wspomina, że wcześniej – gdy aplikowała Biodentine™ w bardzo cienkich warstwach – zawsze istniała obawa, że podczas nakładania GIC lub odbudowy ostatecznej może dojść do zaburzenia jego bioaktywnych właściwości. Obecnie, wypełniając ząb Biodentine™ metodą Bio-Bulk Fill, może wykonywać procedury szybko i z pełnym przekonaniem, że miazga pozostaje odpowiednio chroniona. Podsumowuje: „Z mojego doświadczenia wynika, że Biodentine™ jest najlepszym materiałem do pracy w bezpośrednim sąsiedztwie miazgi.”
1. About I, ed. Biodentine™ Properties and Clinical Applications. Springer. 2022.
2. Dane wewnętrzne: Plik naukowy Biodentine™. 2011, str.11.
3. Dane wewnętrzne: Plik naukowy Biodentine™ XP. 2022, str. 7-8.
4. Altan H, Tosun G. The setting mechanism of mineral trioxide aggregate. J Istanb Univ Fac Dent. 2016 Jan 12;50(1):65-72. doi: 10.17096/jiufd.50128. Dostępne pod adresem: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5573456/
5. Niranjan B, Shashikiran ND, Singla S i in. A comparative microleakage evaluation of three different base materials in Class I cavity in deciduous molars in sandwich technique using dye penetration and dentin surface interface by scanning electron microscope. J Indian Soc Pedod Prev Dent. 2016, Volume 34(4): 324-30. Dostępne pod adresem: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27681395/
6. Aljehani w, Almakinah A, Alshahri A i in. Microleakage Among Different Dental Restorative Materials: Przyczyny, wykrywanie i wpływ na integralność marginalną . JOHS. 2023, Volume 3(11): 489-97. Dostępne pod adresem: https://www.johs.com.sa/pages/issue/abstract/?id=208
7. Çolak, Hakan i wsp The effect of different adhesives and setting times on bond strength between Biodentine and composite. Journal of applied biomaterials & functional materials/ 2016, Volume 14(2): 217-22. doi:10.5301/jabfm.5000266 Dostępne pod adresem: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27149941/
8. Sambathkumar P, Mathian V, Princy P, Rajkumar R, Kamatchi M, Niranjana A, Ramyalakshmi IK. Comparative Evaluation Of Shear Bond Strength Of Biodentine And Resin Modified Glass Ionomer Cement Using Two Adhesive Systems In Premolars Restored With Composites: An In – Vitro Study. Journal of Dental and Medical Sciences. 2019, Volume 18(4): 8-13. Dostępne pod adresem: https://www.iosrjournals.org/iosr-jdms/papers/Vol18-issue4/Series-5/B1804050813.pdf
